งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : ๓.๒ งานผูกหุ่นเขาจำลอง
งานช่างหุ่นในลักษณะต่างๆ

๓.๒ งานผูกหุ่นเขาจำลอง

งานผูกหุ่นประเภทหลังนี้ เป็นการผูกหุ่นทำเป็นภูเขาจำลองขนาดย่อมบ้าง ขนาดใหญ่และสูงบ้าง สำหรับใช้ในการพระราชพิธีสำคัญๆ บางงาน อาทิ หุ่นเขาไกรลาส สำหรับพระราชพิธีโสกันต์ หุ่นเขาพระสุเมรุสำหรับพระราชพิธีออกเมรุ หุ่นเขาวงกตในพิธีเทศน์มหาชาติ

งานผูกหุ่นเขาจำลองนี้ ช่างหุ่นจะใช้ไม้จริง ต่อกันขึ้นเป็นร่างร้านให้มีขนาดกว้าง ยาว และสูงตามประสงค์ จะทำหุ่นภูเขาขึ้น ณ ที่นั้นโดยเฉพาะหุ่นภูเขา ที่สร้างขึ้นให้คนขึ้นไปได้บนภูเขาหุ่นนี้ เช่น ภูเขาไกรลาสในพระราชพิธีโสกันต์ จะต้องทำร่างร้านให้แข็งแรงมั่นคง พอจะรับน้ำหนักคนที่จะขึ้นไป และสิ่งปลูกสร้าง คือมณฑปและเครื่องตั้งแต่งขึ้นบนเขานั้นได้พอ

เมื่อทำร่างร้านขึ้นมั่นคง ตามขนาดที่กำหนดได้แล้ว จึงใช้ไม้ไผ่ผ่าเป็นซีกๆ ยาวตามขนาด นำมาตั้งเป็นโครงรูปภูเขาหุ้มร่างร้านโดยขัดไม้ และผูกด้วยเชือกปอ จัดและดัดให้เป็นรูปทรงก้อนหินใหญ่น้อย เรียงสลับทับเทินกันขึ้นไปเป็นภูเขา ตามขนาด และรูปทรงที่กำหนด

ครั้นผูกทำโครงร่างขึ้นได้ดังกำหนดแล้ว จึงใช้เสื่อลำแพนบุทับลงบนโครงร่างทำเป็นผิวของก้อนหินภูเขาให้ทั่ว จัดแต่งเสื่อลำแพนให้เข้ารูปได้ลักษณะจำลองหินผา มาจากภูเขาจริง งานขั้นต่อไป คือ การปิดกระดาษทับลงบน เสื่อลำแพนได้บุทับโครงร่างทำเป็นโครงกินหินภูเขานั้น โดยใช้กระดาษฟางทาแป้งเปียกปิดทับเสื่อลำแพนนั้น ประมาณ ๔–๖ ชั้น เพื่อทำเป็นผิวของก้อนหินและภูเขา ปิดกระดาษหุ่นภูเขาจำลองนี้ให้ทั่วหมด และพักไว้สักระยะ หนึ่งให้กระดาษที่ปิดแห้ง

พอกระดาษที่ปิดหุ่นภูเขาจำลองนี้แห้งแล้ว จึงระบายสีหุ่นภูเขาด้วยสีฝุ่น เขียนระบายสีให้ดูคล้ายภูเขาหินจริงๆ ทั้งหุ่นภูเขาจำลอง

อนึ่ง หุ่นภูเขาจำลองนี้ อาจตกแต่งด้วยต้นไม้ ชนิดไม้ใบ และไม้ดอก หรือตกแต่ง ด้วยรูปปั้นสัตว์ชนิดต่างๆ ให้ดูเป็นธรรมชาติ และสมจริงย่อมทำได้ตามแต่จะเห็นงาม

พระเมรุมาศสมโภชพระบรมอัฐิ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒ และสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี สร้างบนเขาพระสุเมรุ รูปแบบปราสาท เครื่องยอดบุษบกปลียอดปรางค์

รูปภาพ พระเมรุมาศสมโภชพระบรมอัฐิ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ ๒ และสมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี สร้างบนเขาพระสุเมรุ รูปแบบปราสาท เครื่องยอดบุษบกปลียอดปรางค์