งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : งานประดับมุก
งานช่างฝีมือประดับมุก โรงเรียนช่างฝีมือในวังชาย

งานประดับมุก

งานช่างประดับมุก จัดเป็นงานประณีตศิลป หรือ งานมัณฑนาศิลปะประเภทหนึ่ง ที่ทำสำเร็จขึ้นด้วยกระบวนการช่างประดับมุก ซึ่งเรียกตามๆ กันมาว่า “เครื่องประดับมุก” หรือ “เครื่องมุก” ที่ทำขึ้นด้วยเปลือกหอยทะเลชนิดหนึ่ง เรียกกันตามภาษาช่างว่า "หอยมุก" นำมาตัดแบ่งเป็นชิ้นย่อย แล้วโกรกทำให้เป็นลวดลายแบบต่างๆ นำมาประดับ ติดลงบนพื้นผิวภายนอกของ "ศิลปภัณฑ์" อย่างใดอย่างหนึ่ง เพื่อตกแต่ง "ศิลปภัณฑ์" นั้นให้เกิดมีศิลปลักษณะ งามพร้อมไปด้วยกระบวนลวดลายแบบต่างๆ และ สีสันของผิวชิ้นหอยมุกที่ได้รับการประดับตกแต่งขึ้นไว้นั้น

งานช่างประดับมุกก็ดี ความนิยมที่มีต่องานประดับมุกก็ดี ย่อมเนื่องมาจากผู้คนแต่ก่อนเห็นสำคัญ แล้วจัดการสร้างทำขึ้น จึงเกิดมีงานเครื่องประดับมุก และกระบวนการช่างประดับมุกเป็นขนบนิยม ขึ้นในวงการช่างสิบหมู่สมัยหนึ่ง เป็นที่ยอมรับและนิยมกันในภายหลัง และได้รับการผดุงรักษาสร้างสรรค์ ต่อเนื่องกันมาโดยมิได้ขาดหาย

การช่างประดับมุก จึงเป็นงานช่างที่จะต้องดำเนินงานร่วมกัน ด้วยช่างเขียนลาย ช่างตัด และ โกรกชิ้นมุก ช่างรัก และช่างประดับมุก ที่มีฝีไม้ลายมือทัดเทียมกัน จึงจะสร้างงานเครื่องประดับมุกสำเร็จเป็นงานดี มีคุณภาพ และคุณค่าพร้อม ดังนี้ งานเครื่องประดับมุก จึงเป็นงานประณีตศิลปหรืองานมัณฑนศิลป ที่ประมวลทั้งฝีมือและ ความสามารถของช่างสิบหมู่หลายช่างอยู่ด้วยกัน

บานหน้าต่างพระอุโบสถประดับมุก ลายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สมัยรัตนโกสินทร์

รูปภาพ บานหน้าต่างพระอุโบสถประดับมุก ลายเครื่องราชอิสริยาภรณ์ สมัยรัตนโกสินทร์ 

มุก หอยมุก

“มุก” หรือ “หอยมุก” เป็นชื่อหอยทะเล เปลือกของหอยมุก เป็นวัสดุดิบตามธรรมชาติ จัดเป็นวัสดุปัจจัยสำคัญ สำหรับงานประดับมุก

หอยมุก หรือ เปลือกหอยมุกชนิดหนึ่ง ที่ช่างประดับมุก นำมาใช้สำหรับงานประดับมุก เป็นหอยมุก ชนิดที่มีชื่อเรียก เฉพาะว่า Marbled Turban หรือ อย่างที่ชาวทะเลเรียกว่า “หอยอูด” แต่ในบรรดาช่างประดับมุก มักเรียกหอยมุกชนิดนี้ว่า “มุกไฟ” ทั้งนี้เนื่องด้วยผิวของเปลือกหอยชั้นในสุด เป็นสีขาวนวลมันวาว เมื่อรับแสงสว่าง หรือแสงไฟจะเป็นประกายออกเป็นสีต่างๆ ล้อแสงไฟ