งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : การปฏิบัติงานสลักกระดาษ
งานสลักกระดาษ หรืองานปรุกระดาษ

การปฏิบัติงานสลักกระดาษ

ขั้นตอนการปฏิบัติงานสลักกระดาษอย่างโบราณวิธี มีลำดับขั้นตอนดังนี้

  1. การผูกเขียนภาพ หรือ ลวดลายสำหรับสลักกระดาษ
  2. การผูกเขียนรูปภาพ หรือ ลวดลายที่จะใช้เป็นแบบแผนสำหรับจะได้ทำการสลักกระดาษ มีหลักการ และวิธีการต่างกัน ๒ ลักษณะ คือ การผูกรูปภาพ หรือ ลวดลายแบบเจาะช่องไฟ หรือ ผูกลายทิ้งพื้น และแบบเจาะตัวลายหรือผูกลายทิ้งลาย
  3. แบบร่าง หรือ แบบอย่างที่ผูกเขียนขึ้น สำหรับจะได้ใช้งานสำหรับสลักกระดาษ จะต้องเขียนให้เท่าขนาดจริง และ เป็นลายเส้นชัดเจน ถ้าเป็นงานสลักกระดาษ ที่ต้องการทำลวดลายติดเนื่องต่อกันด้วย “แม่ลาย” เดียวกันก็จะต้องคัดลอก “แม่ลาย” ขึ้นจากแบบร่าง ที่เป็นต้นแบบไว้ให้มากแผ่น พอแก่จำนวนที่ต้องการกระดาษที่ได้ลอกแม่ลายไว้นี้ เรียกว่า “แม่แบบ”
งานสลักกระดาษ หรือ บางทีเรียกว่า งานปรุกระดาษ

รูปภาพ งานสลักกระดาษ หรือ บางทีเรียกว่า งานปรุกระดาษ 

การเตรียมงานสลักกระดาษ

  1. ขั้นต้น จะต้องตัดกระดาษชนิดที่เลือกไว้ จะใช้งานสลักให้ได้ขนาดกันกับขนาด “แม่แบบ” แต่ละแบบ ให้ได้ จำนวนมากพอสำหรับจะใช้งาน
  2. ขั้นที่สอง นำเอากระดาษฟาง มาตัดเป็นแผ่นให้ได้ขนาดกันกับกระดาษ “แม่แบบ” ให้ได้จำนวนเกินกว่ากระดาษ ที่ใช้สลักทำรูปภาพ หรือ ลวดลาย กระดาษฟางนี้ เรียกว่า “ใบซับ” สำหรับใช้วางคั่นอยู่ระหว่างกระดาษ ที่จะสลักแต่ละแผ่นๆ
  3. ขั้นที่สาม จัดกระดาษวางให้เป็นลำดับ สำหรับจะทำการสลัก โดยมีใบซับคั่นไว้แต่ละแผ่น เพื่อคั่นกระดาษที่ได้สลักแล้วติดกัน กระดาษที่วางลำดับเรียบร้อยแล้วนี้เรียกว่า “ตั้ง”
  4. ขั้นที่สี่ เป็นการใส่ “หมุด” คือ การดาษว่าวทำเป็น “หมุด” ร้อยลงที่มุมตั้งกระดาษทั้ง ๔ มุม กำกับตั้งกระดาษ มิให้เลื่อน หรือ เหลื่อมหลุดออกจากตั้งขณะทำการสลัก

การสลักกระดาษ

การสลักกระดาษ ทำเป็นลวดลาย หรือ รูปภาพ ให้ได้งานสลักดังแบบอย่าง ที่ได้ผูกเขียนทำขึ้นเป็นแบบไว้แต่แรก ทำดังนี้

นำเอาตั้งกระดาษที่ได้วาง “แม่แบบ” และใส่ “หมุด” ไว้มาวางลงบน “เขียงไม้” ใช้สิ่วหน้าต่างๆ และ ขนาดต่างๆ กัน ตอกเจาะ หรือ สลักเดินไปตามลายเส้น “แม่แบบ” ตอนใดที่ต้องการให้เป็นรู เป็นดวงจะใช้ตุ๊ดตู่ เจาะปรุ หรือ หากต้องการทำเป็นเส้น แสดงส่วนละเอียด เป็นเส้นไข่ปลา ก็ต้องใช้เหล็กปรุตอกดุนขึ้นมาข้างใต้ตัวลาย หรือรูปภาพ ซึ่งต้องทำภายหลังสลักทำเป็นลวดลาย หรือ รูปภาพครบถ้วนแล้ว

การรื้อตั้งกระดาษ

เมื่อสลักกระดาษแต่ละตั้งๆ สำเร็จครบถ้วนแล้ว จึงรื้อตั้งกระดาษออก โดยปลดหมุดแต่ละตัว ด้วยการคลายปม ที่ปลายหมุด แล้วถอนหมุดขึ้นให้หมด จึงปลดกระดาษที่สลักแล้ว ออกจากใบซับนำไปใช้งานต่อไป