งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : การปฏิบัติงานสลักไม้
ช่างสลักไม้

การปฏิบัติงานสลักไม้

การปฏิบัติงานสลักไม้ ของนักเรียนโรงช่างฝีมือในวังชาย แผนกช่างแกะสลักไม้

รูปภาพ การปฏิบัติงานสลักไม้ ของนักเรียนโรงช่างฝีมือในวังชาย แผนกช่างแกะสลักไม้ 

การปฏิบัติงานสลักไม้ ขั้นตอนแต่ละขั้นตอนเป็นไปดังต่อไปนี้

การขึ้นรูปสลักไม้

การขึ้นรูปสลักไม้ คือ ขั้นตอนแรกเริ่มงานปฏิบัติงานส่วนสลักไม้ชั้นต้น จะต้องจัดการร่างแบบขึ้นบนท่อนไม้ หรือ แผ่นไม้นั้นให้เป็นรูปร่าง หรือลวดลาย พอเป็นเค้ารอยหยาบๆ ขึ้นเสียก่อนด้วยดินสอขาว จึงใช้หมึกตัดเส้นทับเส้น ร่างเดินสอขาวนั้นให้ชัดเจน จากนั้นจึงเริ่มงานขั้น “ขึ้นรูปสลักไม้” ด้วยการใช้ “ขวานหมู” หรือ “ผึ่ง” ฟัน ถาก ตัดเอาเนื้อไม้ ส่วนที่ไม่พึ่งประสงค์ออกไปจากท่อนไม้ จนกระทั่งเป็นรูปทรงเลาๆ ของรูปภาพเรียกว่า “หุ่นโกลน”

การจัดรูปไม้สลัก

การวัดรูป เป็นขั้นตอนสลักไม้ทำเป็นรูปภาพ หรือ ลวดลายต่อเนื่องจากการที่ได้ขึ้น “หุ่นโกลน” การปฏิบัติงานขั้นนี้มักใช้สิ่วหน้าต่างๆ และ ขนาดต่างกัน สลักปรับเปลี่ยน “หุ่นโกลน” ให้ปรากฏทรวดทรงขนาด และส่วนสัดให้ ชัดเจนจนดูคล้ายจะเป็นรูปไม้สลักกึ่งสำเร็จ งานสลักไม้ขั้นนี้เรียกว่า “รัดรูป” และชิ้นไม้สลักที่ผ่านขั้นตอนการรัดรูป แล้วนี้เรียกว่า “หุ่น”

การสลักส่วนละเอียด

การสลักไม้ขั้นนี้ จัดเป็นขั้นตอนงานฝีมือ ที่ต้องใช้ความสามารถมากกว่า การปฏิบัติงานสลักไม้ขั้นต้นๆ เพราะ ต้องสลักทำส่วนละเอียดต่างๆ ของรูปภาพ หรือลวดลายให้ปรากฏเห็นได้ชัด ตามกระบวนแบบอันเป็นขนบนิยม ทั้งยังเป็นช่องทาง และโอกาสให้ช่างสลักได้แสดงออกความสามารถของฝีมือ ประสบการณ์ความชำนิชำนาญ และภูมิรู้ โดยเต็มกำลังของช่าง

การเก็บงานไม้สลัก

การเก็บงาน คือ การตรวจดูความเรียบร้อยของงานไม้สลัก โดยตรวจเก็บส่วนที่ควรปรับควรแก้ แต่งให้ดีให้ งามสมบูรณ์ และยังกินความถึง การสลักทิ้งฝีสิ่วไว้บนชิ้นงานให้เห็นความสด ในการตัดสินใจอย่างแม่นยำฉับพลัน ในชิ้นงานนั้น หรือ การแสดงออกวุฒิภาวะในทางสุนทรียภาพ ของช่างสลักฝากขึ้นไว้ในชิ้นงาน เช่น การสะบัดปลายกระหนกอย่างพิสดาร ในขั้นสุดท้าย เป็นการเน้นการทำให้สมบูรณ์แก่ชิ้นงานเป็นขั้นท้ายที่สุด

การตกแต่งงานไม้สลัก

การตกแต่งงานไม้สลัก ปรกติมักทาน้ำมันเพื่อรักษาเนื้อไม้ หรือ อาจตกแต่งในลักษณะ และวิธีการอื่นได้อีก คือ

  1. การตกแต่งด้วยการลงรักปิดทองคำเปลว
  2. การตกแต่งด้วยการเขียนระบายสี
  3. การตกแต่งด้วยการประดับมุก
  4. การตกแต่งด้วยการประดับกระจกสี
  5. งานไม้สลัก ที่เป็นงานในหน้าที่ของช่างสลักไม้ มีงานไม้สลักแต่ละประเภท ดังต่อไปนี้
  6. งานสลักไม้ประเภทรูปปฏิมากรรม ได้แก่ พระพุทธรูป เทวรูป รูปฉลองพระองค์พระมหากษัตริย์
  7. งานสลักไม้ประเภทรูปประติมากรรม ได้แก่ รูปนางกวัก รูปเจว็ด รูปอมนุษย์ รูปสัตว์หิมพานต์
  8. งานสลักไม้ประเภทเครื่องอุปโภค ได้แก่ ม้าหมู่ ดั่ง เตียง ตู้ ม้าเครื่องแป้ง อัฒจันทร์ที่ตั้งพระกรอบสำหรับเข้า กระจก
  9. งานสลักไม้ประเภทเครื่องยานพาหนะ ได้แก่ พระราชยาน เรือ พระที่นั่ง ราชรถ สีวิกา
  10. งานสลักไม้ประเภทองค์ประกอบสถาปัตยกรรม ได้แก่ ส่วนประกอบเครื่องยอดพระมหาปราสาท เครื่องประ กอบหน้าบัน ลายหน้าบัน คันทวย บุษบก บานประตู บานหน้าต่าง หย่อง