งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : กระบวนการ หรือ ขั้นตอนงานเขียนน้ำยาปิดทองรดน้ำ
งานช่างรัก ลวดลายปิดทองรดน้ำ

กระบวนการ หรือ ขั้นตอนงานเขียนน้ำยาปิดทองรดน้ำ

การเตรียมพื้น สำหรับงานเขียนน้ำยาปิดทองรถน้ำ ในที่นี้จะกล่าวเฉพาะ พื้นชนิดไม้แต่เพียงชนิดเดียว ทั้งนี้ เพราะพื้นชนิดไม้ เป็นที่นิยมมากกว่าพื้นชนิดอื่น

ไม้ ที่ได้นำมาทำเป็นบานประตูบานหน้าต่าง ฝาตู้ ฝาหีบพระธรรม ฉากบังตา ใบประกับหน้าคัมภีร์ ฯลฯ เพื่อเขียนน้ำยารดน้ำปิดทองนี้ ต้องเป็นไม้เนื้อแห้งสนิท ได้รับการปรับพื้นหน้าให้ราบ และ ขัดผิวพื้นให้เรียบเกลี้ยง ขั้นไว้เสียชั้นหนึ่งก่อน

การเตรียมพื้นขั้นแรก คือ การลงรัก หรือ ทารักน้ำเกลี้ยงลงบนพื้นไม้ ซึ่งได้ขัดผิวเตรียมไว้แต่ต้นนั้น ครั้งหนึ่ง ด้วยการใช้แปรงแตะรักน้ำเกลี้ยง ทาพื้นแต่เพียงบางๆ ทาให้ทั่วและ ให้บางเสมอกัน แล้วบ่มรักที่ทาพื้นไว้นี้ให้แห้ง

งานเตรียมพื้นขั้นที่สอง คือ การลงสมุก หรือ ทาสมุกลงพื้นอีกชั้นหนึ่ง ตามอย่างโบราณวิธี ใช้ผงถ่านใบตองแห้ง หรือ ผงดินสอพอง กับรักน้ำเกลี้ยง ผสมเข้าด้วยกันกวนให้เหนียวพอสมควร นำมาทาลงบนพื้นซึ่งทา รักน้ำเกลี้ยงเตรียมไว้แล้วนั้น เมื่อทาสมุก หรือ ลงพื้นด้วยสมุกเต็มหน้าพื้น และ กวดผิวให้เรียบเสมอกันแล้ว จึงบ่มสมุกให้ แห้งโดยใช้เวลา ๒–๓ วัน

งานขั้นที่สาม นำเอาพื้นซึ่งทาสมุก และ บ่มแห้งแล้วมาขัดปราบหน้าสมุก ให้เรียบเสมอกันดี จึงชะล้างผิวพื้น ให้หมดจด และ สะอาดเช็ดน้ำแล้วผึ่งให้แห้ง

งานขั้นที่สี่ คือ การลงรัก หรือ ทารักน้ำเกลี้ยงลงเป็นพื้นให้ทั่วหน้าพื้น และเสมอกัน กวดหน้ารักให้เรียบเกลี้ยง จึงบ่มรักซึ่งทาลงเป็นพื้นนี้ให้แห้ง แล้วนำพื้นนี้กลับมาทารักน้ำเกลี้ยงทับอีกสองครั้งโดยต้องบ่มให้แห้งสนิทเสียก่อน แต่ละครั้ง

งานขั้นที่ห้า คือ การปอกหน้ารัก งานขั้นนี้เป็นการนำเอาพื้น ซึ่งทา หรือ ลงรักน้ำเกลี้ยงไว้ถึงสามขั้นนั้นมาขัด ปอกหน้ารักด้วยหินฟองน้ำ ขัดปอกผิวรักซึ่งทาไว้ให้เรียบเกลี้ยง จึงชะล้างให้หมดคราบขี้รัก และ สะอาด จึงเช็ดน้ำ แล้วผึ่งให้แห้ง

งานขั้นที่หก นำเอาพื้นที่ได้ปอกหน้ารักเรียบร้อยแล้ว มาทาหรือลงรักน้ำเกลี้ยงด้วยแปรงจีน ให้หนาขึ้นพอสมควร และ ต้องให้เสมอกันทั่วพื้น จึงบ่มรักให้แห้งสนิท

งานขั้นที่เจ็ด ปอกผิว และ เก็บรอย โดยการนำเอาพื้นซึ่งทารักบ่มรักแห้งสนิทแล้วปอกผิว ด้วยการใช้ผง ถ่านไม้ ผสมน้ำเล็กน้อยขัดแต่เบาๆ มือ ชะล้างคราบขี้รักออกให้หมด และ สะอาด เช็ด และ ผึ่งให้แห้งจึงทำการเก็บรอยต่อไปจนไม่มีรอยเป็นตำหนิ จึงชะล้างทำความสะอาด และ ผึ่งให้แห้ง

งานขั้นที่แปด เป็นขั้นตอนท้ายสุด คือ "การเช็ดรักชักเงา" ด้วยการใช้สำลีปั้นเป็นก้อนกลมขนาดเล็กๆ หรือ จะใช้สำลีห่อด้วยผ้าเนื้อนุ่มๆ ทำเป็นลูกประคบขนาดเล็ก แตะรักน้ำเกลี้ยงเล็กน้อย เช็ดถูแต่บางๆ ให้ทั่วผิวหน้า พื้น จึงบ่มให้แห้งประมาณ ๑ คืน เป็นสำเร็จการเตรียมพื้น สำหรับงานเขียนน้ำยาปิดทองรดน้ำ