งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : ช่างแกะ Carving
งานแกะเครื่องสด งานแทงหยวก งานแกะเครื่องวัตถุถาวร เช่น งาช้าง

ช่างแกะ

ช่างแกะ เป็นช่างประเภทหนึ่ง ในจำพวกช่างสิบหมู่ จัดเป็นผู้ที่มีความสามารถ และ ฝีมือในการช่าง อาจทำการสร้างสรรค์รูปลักษณ์ ที่ประกอบไปด้วยศิลปลักษณะ ประเภทลวดลาย หรือ รูปภาพให้ปรากฏขึ้นด้วยวิธีการ “แกะ”

มีดแกะ สำหรับใช้ในงานแกะเครื่องสด

รูปภาพ มีดแกะ สำหรับใช้ในงานแกะเครื่องสด 

คำว่า “แกะ” ซึ่งเป็นวิธีการทำงานของช่างแกะ หมายถึง การสร้างทำให้เกิดเป็นลวดลาย หรือ รูปภาพขึ้น ด้วยวิธีใช้เครื่องมือ ที่เรียกว่า “มีดแกะ” แกะ แคะ ควัก ไปตามวิธีการของช่างประเภทนี้

งานของช่างแกะ มักจะเป็นงานขนาดเล็ก เป็นของที่ต้องการความละเอียดประณีตมาก และ มีลักษณะ ศิลปภัณฑ์ที่ได้ใช้วัสดุต่างๆ เช่น ไม้ งาช้าง หิน มัน เผือก ฟักทอง เป็นสื่อสำหรับถ่ายทอดความคิด ความเชื่อ ความงาม และ ความสามารถของฝีมือช่างแกะให้ปรากฏ

งานของช่างแกะ อาจแสดงออกรูปลักษณ์ในลักษณะงานแกะลอยตัว งานแกะกึ่งพื้นราบ และ งานแกะพื้นราบ และ งานแกะเส้นเป็นร่องในพื้น

ประเภทของงานแกะ อาจแบ่งออกตามวัสดุที่นำมาใช้ทำเป็นสื่อทางการแกะ เป็นสองประเภท คือ

  1. งานแกะเครื่องสด
  2. งานแกะเครื่องวัตถุถาวร

งานแกะเครื่องสด

คำว่า “เครื่องสด” หมายถึง วัสดุธรรมชาติที่เป็นของสด เช่น ผลไม้ หัวพืชบางชนิด หยวกกล้วย เป็นต้น

งานแกะเครื่องสด

รูปภาพ งานแกะเครื่องสด โดยใช้ผลไม้ หัวพืช และผัก แกะทำขึ้นเป็นดอกไม้ ใบไม้ และภาชนะสำหรับบรรจุ หรือโถใส่อาหาร  

งานแกะเครื่องสด หมายถึง งานที่ช่างแกะ ได้ใช้วัสดุชนิดที่เป็นเครื่องสด แกะทำขึ้นเป็น ดอกไม้ ใบไม้ ลวดลาย หรือรูปภาพต่างๆ แล้วระบายสีให้ดูสมจริง เพื่อการประดับตกแต่งสิ่งต่างๆ ให้สวยงาม เป็นการตกแต่งสิ่ง ต่างๆ ให้สวยงามเป็นการตกแต่งอย่างงานกำมะลอ ใช้งานในช่วงเวลาไม่นานเกินกว่า ๓ วัน หรือ ชั่วเวลาที่เครื่องสดนั้นๆ จะเหี่ยวแห้งไป จึงทำเครื่องสดชุดใหม่มาเปลี่ยนแทนที่ งานแกะเครื่องสด จึงจัดว่าเป็นการแสดงความสามารถ อย่างสำคัญยิ่งของช่างแกะ เพราะต้องทำการแข่งกับเวลา เนื่องด้วยเป็นของสด ต้องทำการให้เสร็จเร็วๆ และงามดี ด้วยก่อนที่เครื่องสดนั้นจะเหี่ยวเฉาระหว่างทำการแกะสลัก และ ต้องคำนึงถึงอายุของเครื่องสดที่ได้แกะทำสำเร็จ และ นำไปใช้การประดับตกแต่งสำหรับงานใดงานหนึ่ง จะต้องสดอยู่ได้พอแก่เวลาของงานนั้นจะสิ้นสุด ฉะนี้ช่างแกะเครื่องสด จึงเป็นช่างที่ต้องมีความชำนิชำนาญ ความสามารถ และฝีมือดียิ่ง

งานแกะเครื่องสด ในทางปฏิบัติโดยขนบนิยมอย่างโบราณ มีหลักการ และวิธีการ เป็นขั้นเป็นตอนต่อไปนี้

วัสดุสำหรับงานแกะเครื่องสด คือ วัสดุดิบในธรรมชาติต่อไปนี้

  1. ผลไม้ ได้แก่ ฟักทอง มะละกอ มะเขือ ฯลฯ
  2. หัวพืช ได้แก่ เผือก มัน กระชาย ฯลฯ
  3. ผัก ได้แก่ ต้นหอม พริก ผักคะน้า ฯลฯ
  4. หยวกกล้วย

อุปกรณ์สำหรับงานแกะเครื่องสด ต้องการใช้อุปกรณ์ต่างๆ สำหรับงานประเภทนี้ ดังนี้

  1. สี มักนิยมใช้สีย้อมผ้าต่างๆ สีอังกฤษ หรือ กระดาษอังกฤษ
  2. ไม้กลัด
  3. ดอก ไม้ไผ่เกรียกและเหลาเป็นเส้นแบนยาวประมาณ ๑ ศอก
  4. ลวดดอกไม้ไหว
  5. เครื่องมือสำหรับงานแกะเครื่องสด

งานแกะเครื่องสด มีเครื่องมือ สำหรับใช้ปฏิบัติงานตามรายการต่อไปนี้ มีดแกะ มีดแทงหยวก มีดบาง เหล็กหมาด พู่กัน กรรไกร เขียงไม้