งานช่างประดับมุก (Mother of pearl Inlay)

เป็นงานช่างไทย แขนงหนึ่งในงานช่างสิบหมู่ จำแนกแยกย่อยออกมาในหมู่งาน ช่างรัก

ซึ่งในงานช่างประดับมุก หมายถึง การช่างที่ใช้เปลือกหอยทะเลบางชนิด มาเลื่อย หรือ โกรก (ฉลุ) ประดับลงไปบนพื้นวัสดุ โดยมียางรัก เป็นตัวประสาน

 

คลิกที่นี่เพื่อไปอ่านเรื่องช่างประดับมุก
ขณะนี้คุณกำลังอยู่ที่ : ยางรักในงานสถาปัตยกรรม
งานช่างรัก ลวดลายปิดทองรดน้ำ

ยางรักในงานสถาปัตยกรรม

การใช้ยางรักในงานสถาปัตยกรรมอย่างไทยประเพณี ที่มีมาแต่กาลก่อน อาจนำมาอ้างถึงพอเป็นอุทาหรณ์ ณ ที่นี้ พึงทราบได้ ดังนี้

เมื่อปลายสมัยอยุธยา มีหลักฐานที่เป็นเอกสารพรรณนาว่าด้วย การใช้ยางรักในงานสถาปัตยกรรม ปรากฏในเอกสารเรื่อง “คำให้การขุนหลวงวัดประดู่ทรงธรรม” หรือ “เอกสารจากหอหลวง” อ้างถึงพระตำหนักที่ประทับของเจ้านายพระราชวังหลวงสมัยนั้น ปรากฏอยู่หลายแห่ง ดัง

“ด้านเหนือ มีพระตำหนัก ปลูกปักเสาลงในสระด้านเหนือหลังหนึ่ง ห้าห้องฝากระดานเขียนลายรดน้ำ ทองคำเปลวพื้นทารัก มีฉ้อฟ้าหางหงษ มุขซ้อนสองชั้น… ในสระหว่างมุขโถงด้านใต้นั้น ปลูกพระที่นั่งปรายข้าวตอกหลังหนึ่ง เสาลงในสระ หลังคามีฉ้อฟ้าหางหงษ มุขซ้อนสองชั้น ฝาไม่มี มีแต่ลูกกรงมะหวดรอบพระเฉลียง เสาราย ทารัก เขียนทองคำเปลวทรงข้าวบิณฑ์

ในเอกสารเรื่องเดียวกันนี้ ยังอ้างถึงพระตำหนักฝ่ายใน ที่ตกแต่งฝาด้วยยางรักอีกหลายแห่ง ดัง

“ฝากระดานหลังเจียด พื้นฝาทาแดง เขียนลายทองทรงข้าวบิณฑ์ เทพนมพรหมภักตร เปนพระตำหนักฝ่ายใน หลัง ๑”

สถาปัตยกรรมอย่างไทยประเพณี สมัยอยุธยาตอนปลายที่ยังคงมีอยู่นลักษณะถาวรสถาน ประกอบด้วยงานตกแต่งด้วยการใช้ยางรักเป็นปัีจจัยห้สำเร็จประโยชน์ควรอ้างให้ทราบได้ คือ

พระตำหนักทอง เป็นอาคารเครื่องไม้ หลังคาทรงไทยขนาดสองห้อง ฝาผนังลงรักเขียนลวดลายน้ำยาปิดทองรดน้ำ นัยว่าเป็นพระตำหนักที่ประทับแรมของสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ ๘ หรือพระพุทธเจ้าเสือ ระหว่างเสด็จประพาสไปเมืองสมุทรสาคร พระตำหนักทองหลังนี้ อยู่ริมคลอง หน้าวัดไทร เขตบางขุนเทียน ธนบุรี

หอไตรวัดบ้านกลิ้ง หรือ หอเขียนวังสวนผักกาด หอไตรหลังนี้เดิมอยู่ที่วัดบ้านกลิ้งริมแม่น้ำเจ้าพระยาใต้อำเภอพระนครศรีอยุธยาลงมา ฝาผนังภายนหอไตรลงรักเขียนภาพจิตรกรรมด้วยน้ำยาปิดทองรดน้ำ ต่อมาผู้เป็นเจ้าของวังสวนผักกาดได้จัดการผาติกรรมจากวัดบ้านกลิ้ง เอามาสร้างและบูรณะให้คงสภาพเดิม ณ วังสวนผักกาด ถนนพญาไท กรุงเทพฯ

เมื่อสมัยรัตนโกสินทร์ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช คราวที่โปรดให้สร้างพระอุโบสถขึ้นเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธมณีรัตนปฏิมากร ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ครั้งนั้นได้โปรดให้ตกแต่งฝาผนังภายนอกพระอุโบสถทั้งสี่ด้าน ลงพื้นรักแดง เขียนลายน้ำยาปิดทองรดน้ำ เป็นลายพุ่มข้าวบิณฑ์